Uitgeverij Klement

De Schotse filosoof, essayist, historicus en diplomaat David Hume (1711-1776) geldt als een van de grootste denkers van de moderniteit. Al op zijn tiende werd hij student aan de universiteit van Edinburgh, het 'Athene van het noorden', en op nauwelijks achttienjarige leeftijd begon hij zijn wijsgerige loopbaan met het schrijven van een omvangrijk traktaat over de menselijke natuur. Daarop volgden onderzoekingen over het menselijk verstand en over de beginselen van de moraal, en ten slotte een (postuum verschenen) werk op het terrein van de godsdienstkritiek. Hume's inzet was om alleen op grond van ervaring en zorgvuldige waarneming inzicht te verwerven in de menselijke natuur en in de wetmatigheden waaraan de mens als verstandelijk, emotioneel reagerend en sociaal met anderen interacterend wezen beantwoordt. Op alle terreinen van zijn filosofie (o. a. kennistheorie, ethiek, politieke theorie en godsdienstfilosofie) paste hij deze experimentele methode toe. Overal deed hij zich kennen als een uiterst scherpzinnig waarnemer, maar vooral ook als een gedreven criticus die gangbare meningen, filosofische doctrines en metafysische speculaties aan zijn sceptische visie onderwierp.

De Schotse filosoof, essayist, historicus en diplomaat David Hume (1711-1776) geldt als een van de grootste denkers van de moderniteit. Al op zijn tiende werd hij student aan de universiteit van Edinburgh, het 'Athene van het noorden', en op nauwelijks achttienjarige leeftijd begon hij zijn wijsgerige loopbaan met het schrijven van een omvangrijk traktaat over de menselijke natuur. Daarop volgden onderzoekingen over het menselijk verstand en over de beginselen van de moraal, en ten slotte een (postuum verschenen) werk op het terrein van de godsdienstkritiek. Hume's inzet was om alleen op grond van ervaring en zorgvuldige waarneming inzicht te verwerven in de menselijke natuur en in de wetmatigheden waaraan de mens als verstandelijk, emotioneel reagerend en sociaal met anderen interacterend wezen beantwoordt. Op alle terreinen van zijn filosofie (o.a. kennistheorie, ethiek, politieke theorie en godsdienstfilosofie) paste hij deze experimentele methode toe. Overal deed hij zich kennen als een uiterst scherpzinnig waarnemer, maar vooral ook als een gedreven criticus die gangbare meningen, filosofische doctrines en metafysische speculaties aan zijn sceptische visie onderwierp.

Dit boek biedt een boeiend en ook voor niet-ingewijden zeer leesbaar overzicht van Hume's leven en werk. Daarbij is de benadering van de auteur ook in belangrijke mate vernieuwend te noemen. Van Holthoon corrigeert een aantal onjuistheden in eerdere Hume-interpretaties en presenteert verschillende nieuwe inzichten zoals die naar voren zijn gekomen in recente discussies over het werk van Hume in met name de Angelsakische landen. Tevens plaatst hij Hume nadrukkelijk in de ontwikkeling van de sociale wetenschap en vestigt hij daarbij de aandacht op Hume's realistische en praktische instelling, en op zijn lucide theorie aangaande de macht der gewoonte en het belang van conventies, ook in verband met de sociale en politieke orde. Tenslotte gaat de auteur uitgebreid in op de receptie van Hume in de laatste twee eeuwen en op de nog altijd verbluffende actualiteitswaarde van het werk van deze 'Newton van de menswetenschappen'.

Onmisbaar voor al wie geïnteresseerd is in het denken van de grootste en invloedrijkste onder de Britse Verlichtingsfilosofen.

Prof.dr. F.L.van Holthoon (1934) is emeritus hoogleraar Amerikanistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen en actief lid van de internationale Hume Society. Eerder verscheen van hem o.m. The Road to Utopia: A Study of John Stuart Mill's Social Thought (1971), Mensen in Europa (1977), State and Civil Society (2003) en Een dialoog over David Hume (2007). Tevens bezorgde hij de vertaling van Hume's A Treatise on Human Nature (Traktaat over de menselijke natuur, 2007).

Lees verder »