Interview

De dood te slim af

Interview met Doeke Post over zijn nieuwe boek ‘De dood te slim af! Bezinning op nieuwe medische technologie’.

Geheugenchips die onze hersenen aanvullen, een uit eigen stamcellen gekweekte nieuwe nier, het inzetten van robots in de zorg, iedereen een genenpaspoort. U hebt de ontwikkelingen in de medische technologie uitgebreid verkend. Daarvan doet u verslag in uw boek. Wat heeft u het meest verbaasd?

Dat ik zoveel nieuwe dingen heb ontdekt waar ik geen weet van had. Terwijl ik mijn vakkennis goed heb bijgehouden. Er gebeurt véél meer dan wij door hebben. Natuurlijk, veel is nog niet op de markt, maar straks is het er ineens. Zonder dat we ons bezonnen hebben op de consequenties, of we dit wel willen. Er zal zó erg aan de mens worden gesleuteld – kan dat wel? Allerlei tests die ervoor zorgen dat afwijkingen en (risico’s op) ziektes kunnen worden opgespoord. Wat voor psychische schade kan die kennis mensen berokkenen?

Je houdt ontwikkelingen niet tegen, maar je kunt ze wel bijsturen. Ik zeg niet: ‘dit mag niet’, maar benadruk dat we ons verantwoordelijk moeten gedragen, ons erop moeten bezinnen.

Er zijn allerlei instituten en ethische commissies die goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen in de medische technologie, maar die communiceren hun kennis niet. Zij moeten het initiatief nemen en deze kwesties op de agenda zetten.

U beschrijft onder andere de mens 2.0 –die op basis van zijn genetisch paspoort via zijn smartphone advies krijgt wat hij in de supermarkt moet kopen, omdat dat gezond voor hem is. Het accent in de geneeskunde zal steeds meer liggen op het voorkómen van ziektes, doordat mensen hun leefstijl aanpassen. Maar zal ons gedrag dan niet ook steeds meer gecontroleerd worden?
Op zich ben ik het ermee eens als in de geneeskunde het accent ligt op het voorkómen van ziekte. De meeste ziektes worden veroorzaakt door omgevingsfactoren en leefstijl. Maar moet preventie zo ver gaan dat mensen geen keuzes meer hebben?

We krijgen straks te maken met twee vormen van controle: op je gedrag en in je lichaam, doordat een chip in je lijf al je waarden bijhoudt en je die op je computer kunt aflezen. Dat kan een dwingende zaak worden. De consequenties daarvan moeten we doordenken.

De toenemende mogelijkheden van de technologie kosten heel veel, zegt u.
Meestal wordt gezegd dat de vergrijzing ervoor zorgt dat de kosten van de gezondheidszorg stijgen. Maar die is op dit moment verantwoordelijk voor 15% van de toename, voor de rest komen die toenemende kosten grotendeels voor rekening van de technologie. En de komende decennia zullen die kosten toenemen. Als iets eenmaal op de markt komt, wordt het ingevoerd en gebruikt…

De toenemende mogelijkheden, van prenatale screening bijvoorbeeld, stellen mensen voor steeds ingewikkelder keuzes. Hoe ver kun je daarin gaan?
In hoeverre mogen wij bepalen hoe een mens eruit mag zien? Dat vind ik een belangrijke vraag. Bij pre-implantatie, bijvoorbeeld, als je na reageerbuisbevruchting kiest welk embryo je plaatst, op basis van bepaalde kenmerken – dan bepaal je zélf wat jij de beste mens vindt. Daar zit iets achter van ‘ik wil de mens verbeteren’. Dat geldt voor alle manipulatie van mensen. Ik vind dat we daar heel voorzichtig mee moeten zijn. We veranderen de menselijke structuur. Manipuleren we onszelf er niet uit? Kijk naar wat al gebeurd is bij manipulatie van dieren: daarbij is een soort echt tot een ándere soort geworden.

Willen mensen eigenlijk wel langer leven?
Ik hoor heel verschillende reacties. De meeste mensen geven aan: als ik gezond ben of in ieder geval goed kan omgaan met eventuele ziektes, als mijn denkvermogen goed blijft – dan wil ik dat wel.

Het zit diep in de mens, het gevoel: ik wil zo lang mogelijk leven, ik wil niet dood. Mensen hebben zo’n drive om te leven dat ze een heleboel accepteren om dat langere leven mogelijk te maken.

Doeke Post

post2

Deel:
VORIGE ARTIKEL

Geplaatst door - - 0 reactie
VOLGENDE ARTIKEL

Geplaatst door - - 0 reactie

Geef een reactie