Fraai filosofisch portret van Samuel IJsseling

0
0

Ger Groot ging in gesprek met Samuel IJsseling en dat gesprek mondde uit in het boek Dankbaar en aandachtig dat deze maand verscheen bij Uitgeverij Klement. Stan Verdult schreef op zijn weblog Spinoza.blogse een artikel naar aanleiding van deze uitgave. Wij danken hem hartelijk voor de toestemming het artikel ook op Filoblog te mogen aanbieden.

***

Aan de interviewbundel die Ger Groot in 1998 samenstelde, Twee zielen – gesprekken met hedendaagse filosofen [SUN, Nijmegen, 1998], dat gesprekken bundelde met Cornelis Verhoeven, Theo de Boer, Leszek Kolakowski, CharlesTaylor, Rüdiger Safranski en Alvin Plantinga, heeft hij nu een boeklang interview toegevoegd met de Nederlands-Leuvense filosoof Samuel IJsseling bij wie hij ooit promoveerde: Dankbaar en aandachtig.

Dankbaar en almaar aandachtiger las ik de voorbije dagen dit boek dat mij door de uitgever zomaar toegezonden werd. Wat doet een weergave van de leeservaring met een boekje dat niets met Spinoza van doen heeft, op dit Spinoza-blog? Dat zal nog wel duidelijk worden: iemand die dagelijks met Spinoza bezig is, betrekt zo ongeveer alles op Spinoza, maar toch meestal met reden.

Wat is het heerlijk een boekje te lezen over een filosoof, Samuel IJsseling, die de ontwikkelingen in de Europese filosofie van nabij meemaakte – die van Heidegger tot Ricoeur en Derrida alles las, maar die daarbij de meeste hedendaagse filosofen ook zelf ontmoette. Tussen al die denkers baande hij zijn eigen weg en kan daar tegen de zelf zeer deskundige vraagsteller goed over vertellen.

Eén keer slechts komt de naam van Spinoza voor in het boekje, namelijk wanneer de geïnterviewde meedeelt welke 19e en 20e eeuwse filosofen hij allemaal las en dan zegt: “Alleen Spinoza weinig”. (p. 61). Des te opmerkelijker waar IJsseling wel de overtuiging heeft dat “elke filosoof probeert te begrijpen wat de grote denkers voor ons allemaal hebben uitgedacht” (p. 136). Of dat betekent dat hij Spinoza niet als groot denker zag? We horen het niet, waarschijnlijk omdat ook Ger Groot helemaal niets met Spinoza heeft.

En toch is het ook voor Spinozisten een heerlijk boekje om te lezen en daarbij zelf na te gaan hoe Spinoza erin kan worden ingepast. Het bestaat uit acht hoofdstukken die de weerslag vormen van evenveel gesprekken die Ger Groot bij zijn voormalige leermeester IJsseling thuis in Leuven had. Anders dan een eerder boek waarin An Sevenant drie gesprekken met IJsseling weergaf,* die eerder als een uitwisseling van kleine monologen lazen, gaat Ger Groot het er duidelijk meer om Sam IJsseling nader te leren kennen en aan zijn lezers voor te stellen. Hij stelt soms journalistieke vragen en geeft enige human interest-achtige informatie over omstandigheden en voorgeschiedenissen. Maar heel vaak stelt hij kritische vragen en geeft hij weerwerk en plaatst hij kritische kanttekeningen, die overigens telkens weer de intentie hebben om de reactie van IJsseling te peilen: diens opvattingen en ideeën te leren kennen. En de laatste is ook niet uit op het gelijk willen krijgen, maar is voorzichtig en soms aarzelend, zodat er alle ruimte ontstaat voor werkelijke gedachtewisseling.

Lees de volledige blog op Spinoza.blogse, weblog over Spinoza, Spinozisme en Spinozana.

GEEN REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER