Hoeveel verlies aan sociale ritmiek kan een mens verdragen? Vaste werk- en slaapritmes moeten tegenwoordig wijken voor de eisen van de 24-uurseconomie. De arbeidsmarkt wil dat we permanent paraat staan.
Jan Keij, auteur van het veelbesproken De filosofie van Emmanuel Levinas – in haar samenhang verklaard voor iedereen, heeft zich deze keer ten doel gesteld om het werk van Friedrich Nietzsche voor iedereen te verklaren. Sterker nog: hij brengt zijn verklaring, zij het ook met enige ironie, als een soort ‘zelfhulpboek’, een handleiding tot levenskunst in het voetspoor van Nietzsche, maar in zekere zin ook met de nodige afstand tot hem (volgens diens eigen adagium: ‘wie niet denkt zoals ik, die volge mij’).
Wat is er loos met het vanouds zo tolerante paradijs dat Nederland heet? Sinds een aantal jaren lijkt de 'clash of cultures' ook bij ons harde realiteit te zijn geworden. Was het multiculturele Hof van Eden enkel een luchtbel die met de zegetocht van de PVV luidruchtig is doorgeprikt?.
Een fijnzinnig boek over de herinneringscultuur ‘na Auschwitz’. Erik Borgman en Liesbeth Hoeven geven door middel van een reeks korte literaire bespiegelingen aan wat nu de bijzondere waarde en blijvende betekenis van het gedenken uitmaakt.
Dat kwam nog eens onverwachts. We waren net gaan geloven dat financiële crises definitief tot het verleden behoorden.
Er is vandaag de dag sprake van een opmerkelijke heropleving van de belangstelling voor de zeventiende-eeuwse Nederlandse filosoof Benedictus de Spinoza. En dat niet alleen binnen de academische filosofie, maar vooral ook daarbuiten.
God is in onze tijd uit het ernstige denken zo goed als verdwenen. Van oudsher gold hij als belofte van heil, dan weer als bron van angst en bloedig conflict.
Is de veelheid van religies en van godsdienstige en levensbeschouwelijke overtuigingen een vloek of een zegen? Zijn de verschillende religies compatibel met elkaar? Hoe kunnen gelovigen zich staande houden temidden van deze verscheidenheid zonder de particulariteit van het eigen geloof te verliezen? Welke argumenten zijn er voor of tegen de interreligieuze dialoog?.
De scepticus heeft zich in de geschiedenis van het westerse denken vele rollen aangemeten: pleitbezorger van het gezonde verstand en filosofische scherpslijper. Verdediger en bestrijder van het geloof.
Het werk van Armando, Brakman en Mutsaers kent strategieën die inspelen op problemen die ook centraal staan in de recente geschiedenis van de wijsbegeerte. Deze strategieën kunnen een kritiek behelzen op de filosofische manier van denken, maar er ook een aanvulling op vormen.
Met het ontstaan van de mensachtigen, meer dan vijf miljoen jaar geleden, begon de menselijke odyssee door ruimte en tijd. Dit boek handelt over de voorlopig laatste etappe van deze fascinerende reis: de ontdekking van cyberspace.
De idee voor dit boek werd geboren kort na de terreuraanslagen van 11 september 2001. De Amerikaanse filosofe Giovanna Borradori ging in New York in gesprek met twee grootmeesters van de hedendaagse Europese filosofie, Jürgen Habermas en Jacques Derrida.
In dit boek gaan twee controversiële denkers met elkaar in discussie over een even tijdloze als prangende kwestie. De kwestie is: moeten filosofen op de actualiteit inspelen en zich uitdrukkelijk mengen in het wereldgebeuren? Niets minder dan de filosofie zelf staat hier op het spel.
In korte literair-filosofische schetsen brengt Giorgio Agamben rond het beeld van het naakte menselijk lichaam de meest urgente en actuele thema’s van zijn werk bijeen. Het verband tussen feest en boulimia en de verborgen theologische implicaties van naaktheid.
De in 1971 geboren schrijver Arnon Grunberg heeft, deels onder het pseudoniem Marek van der Jagt, een indrukwekkend oeuvre op zijn naam staan. Het omvat een tiental romans, naast vele novellen, toneelstukken, columns, essays en gedichten.
De Schotse filosoof, essayist, historicus en diplomaat David Hume (1711-1776) geldt als een van de grootste denkers van de moderniteit. Al op zijn tiende werd hij student aan de universiteit van Edinburgh, het 'Athene van het noorden', en op nauwelijks achttienjarige leeftijd begon hij zijn wijsgerige loopbaan met het schrijven van een omvangrijk traktaat over de menselijke natuur.
Dat religie terug is op de maatschappelijke en culturele agenda, is inmiddels een cliché. Maar wat betekent dit? Het suggereert minstens dan de moderne cultuur niet per definitie een geseculariseerde cultuur is, dat het moderne leven nieuwe religieuze vragen oproept.
Op een hoogst persoonlijke en stilistisch verfijnde wijze verweert Sir Thomas Browne (1605-1682) zich tegen de algemene verdenking dat van elke drie artsen er twee godloochenaar zouden zijn. Aanhanger van de anglicaanse kerk, tracht hij geloof en wetenschap met elkaar te verzoenen.
Als een van de invloedrijkste filosofen ter wereld geniet Charles Taylor op dit moment grote faam vanwege zijn bijdragen aan de politieke filosofie en de ethiek. In het bijzonder aan de debatten over identiteitsvorming, multiculturalisme, secularisatie en moderniteit.
Vroeg of laat klopt het noodlot bij ieder mens aan de deur. Het kent vele gestalten: de brand die ons huis verwoest, de ongeneeslijke ziekte die onze geliefden of onszelf treft, een noodlottig ongeval in het verkeer.
De overgang van 'vaste' naar 'vloeibare' moderniteit heeft in de westerse samenlevingen een geheel nieuwe situatie doen ontstaan en de mens geplaatst voor uitdagingen waarmee hij nog nooit eerder werd geconfronteerd. Sociale vormen en instituties krijgen thans onvoldoende tijd om zich te consolideren en kunnen niet langer dienen als referentiekader voor ons handelen en onze langetermijnoriëntaties.
![]() |
abonneer op RSS feeds | deel deze site met je vrienden |

Zonder gedeelde ritmes wordt het leven een zinloze mallemolen, denkt filosofie Marli Huijer. 'Onze sociale ritmiek hangt samen met de bioritmes van het lichaam en de ritmes van zon en maan.' Die kunnen we niet straffeloos overboord gooien. Doen we dat wel, dan wachten ons slapeloosheid, depressie, vetzucht en meer ongelukken op de weg.

Thuis of in het weekend werken wordt steeds normaler. Maar hoe voorkomen we dat zondag hetzelfde voelt als maandag?

‘Ik ben niet zo blij met de flexibilisering van werktijden, openingstijden van winkels, schooltijden en crèchetijden.’ Marli Huijer ging op zoek naar het juiste ritme in een 24-uurseconomie. Maar met onthaasten heeft ze niet zoveel.

De zondag zorgt voor orde en regelmaat en dat is goed. Filosofe Marli Huijer houdt een pleidooi voor herwaardering van deze rustdag. 'Wie zijn ritme verliest, verliest zijn vrijheid.'