Niemand ontkomt aan de zwermgeest!

0
1

Dit voorjaar houdt filosoof Jos de Mul drie lezingen, die opgenomen worden in zijn Essay voor de Maand van de Filosofie 2014,’Kunstmatig van nature. Onderweg naar Homo sapiens 3.0′. Dat verschijnt eind deze maand. De lezingen handelen over de gevolgen van genetica, neuro-technologie en robotica op de toekomst van de mens. Het essay op deze pagina’s is een bewerkte versie van de tweede lezing, vorige week gehouden in debatcentrum Arminius in Rotterdam.

De spectaculaire groei van de laatste tien jaar is voorbij, maar het aantal gebruikers van sociale media is indrukwekkend. Facebook heeft in Nederland acht miljoen gebruikers, YouTube zeven, LinkedIn vier en Twitter drie miljoen. Voor de meeste Nederlanders zijn ze een deel van hun leven geworden.

Maar nu zwelt de kritiek aan. Sociale media zijn verslavend. Dat komt, schreven de Harvardpsychologen Tamir en Mitchell in 2012, doordat het onthullen van privé-informatie dezelfde genotcentra in de hersenen activeert als eten, het ontvangen van geld of het hebben van seks. Weliswaar geeft het plaatsen van een status update op Facebook niet hetzelfde plezier als een goede vrijpartij, maar als je er maar genoeg plaatst, kom je een heel eind. Dit verklaart ook waarom gebruikers, zelfs wanneer ze zich zorgen maken over het misbruik van persoonsgegevens op het internet, volharden in hun informatie-exhibitionisme.

Het gevaar van sociale media is niet alleen dat ze verslavend werken, er kleven ook andere risico’s aan. Want achter die sites gaan, net als achter die van Google of Amazon, grote databases schuil die naast de verstrekte privé-informatie ook koopgedrag, voorkeuren en waarderingen opslaan en analyseren. Met vernuftige datamining- en profilingtechnieken word je zo het mikpunt van reclameboodschappen die je  verleiden en manipuleren. Amazon dankt nu al een derde van zijn omzet aan item-to-itemfiltering (‘Kopers die boek X kochten, kochten ook boek Y’). In december 2013 heeft het bedrijf zelfs een patent gekregen op ‘anticiperend verzenden’, een logistiek systeem dat de boeken al in de richting van de klant verzendt voordat deze überhaupt een bestelling heeft geplaatst. Amazon heeft geen flauw idee waarom kopers van een bepaald boek ook interesse hebben in bepaalde andere boeken (ook uit heel andere genres). Maar in de wereld van de Big Data, zo stellen Mayer en Schönberger in hun gelijknamige boek, draait alles om statistische correlaties: Knowing what, not why, is good enough.

Lees hier het volledige artikel op de website van van Jos de Mul.

Bekijk hier het overzicht van de publicaties van Jos de Mul bij Uitgeverij Klement.

GEEN REACTIES

LAAT EEN REACTIE ACHTER