Geen categorie

Oordelen als keerzijde

In de schrijfmachine van Hannah Arendt wordt na haar dood op 4 december 1975 een blad aangetroffen met daarop het woord ‘Judging’. Arendt had zich voorgenomen Het leven van de geest af te sluiten met een derde deel, dat aan het oordelen gewijd zou zijn.

Een afgerond ma9789086871810_frontnuscript van dit derde deel bestaat niet. Wel beschikken we over uitgeschreven colleges die Arendt in de jaren zestig meermaals aan de New School for Social Research gehouden heeft. Deze colleges handelen vooral over de latere geschriften van Kant, met name de Kritiek van het oordeelsvermogen en de politieke teksten die Kant naar aanleiding van de Franse Revolutie geschreven heeft. Arendts colleges, hoe onorthodox ook, vormen zonder meer een van de meest inspirerende commentaren op Kant en kunnen ook gelezen worden als een soort van voorstudie op Oordelen.

Dirk De Schutter en Remi Peeters hebben deze colleges opnieuw vertaald, en combineerden ze met drie andere teksten van Arendt, die ook de problematiek van het oordelen behandelen. In een eerste tekst komt Arendt terug op de onbegrijpelijke gruwel van het totalitarisme; in een tweede geeft ze een schets van Socrates als een filosoof die niet alleen denkend, maar ook oordelend in de Atheense polis stond; in een derde tekst gaat ze in op Lessings onderscheid tussen waarheid en mening en zijn opvatting van het menselijke samenleven als een nooit eindigend gesprek over de wereld.

In al deze teksten beklemtoont Arendt dat oordelen onmisbaar is voor de totstandkoming en vernieuwing van de wereld. Ze distantieert zich hiermee uitdrukkelijk van de aan het christendom ontleende vermaning ‘Gij zult niet oordelen’, omdat ze ervan overtuigd is dat de wereld als centrum van politiek zowel door handelen als door oordelen gesticht wordt.  Oordelen kan beschouwd worden als de keerzijde van het handelen.

Klik hier voor een film over dit onderwerp.

Deel:
VORIGE ARTIKEL

Geplaatst door - - 0 reactie

Geef een reactie